Inwestycja w studnię głębinową to złożony proces, który wymaga profesjonalnego podejścia na każdym etapie – od lokalizacji wody, przez prace wiertnicze, po montaż i uruchomienie instalacji. Warto wiedzieć, że prawidłowe wykonanie obudowy przekłada się na bezpieczeństwo, trwałość oraz estetykę elementów studni głębinowej, które są widoczne na powierzchni terenu. Okazuje się, że nie tylko tradycyjna studnia kopana, wymaga trwałej i adekwatnej do warunków obudowy. Jak zatem wykonać obudowę studni głębinowej, aby ta spełniała swoją rolę przez kolejne dekady?

Jaką funkcję pełni obudowa studni głębinowej?

Opisując rolę obudowy w studni głębinowej, warto mieć świadomość tego, jak wygląda struktura takiej studni oraz jakie są jej możliwe modyfikacje uwarunkowane możliwościami technicznymi i potrzebami inwestora. Klasyczna studnia głębinowa podłączana do budynku jest stosunkowo prosta, ponieważ poza odwiertem studziennym i pompą roboczą, składa się z podziemnej kapsuły wyposażonej w przeponowy zbiornik wody oraz przyłącze. Do tego dochodzi peszel zabezpieczający zawierający okablowanie dostarczające energię elektryczną do pompy (i elektronikę sterującą), a ponadto złącze studzienne, zawór zwrotny oraz pozostałe elementy hydrauliczne. W zależności od wymagań inwestora i warunków terenowych kapsuła może być umieszczona w budynku (w postaci zbiornika przeponowego z hydrauliką), zamiast w ziemi, przez co główna infrastruktura znajdzie się „pod dachem”. Można też spotkać rozwiązania z hydroforem, jednak doświadczenia naszej firmy pokazują, że zbiornik przeponowy jest cichszy i bardziej wydajny niż klasyczne rozwiązanie hydroforowe, co szczególnie doceniają nasi klienci.

Więcej informacji o rodzajach dostępnych instalacji i rozwiązaniach technicznych można znaleźć w tym tekście.

Wracając do głównej myśli wpisu, czyli obudowy studni, należy pamiętać, że pełni ona nie tylko funkcję dekoracyjną, ale przede wszystkim ochronną. Dobrze wykonana obudowa zapewnia wysokie bezpieczeństwo dla całej instalacji, natomiast poprawa walorów wizualnych ogrodu czy podwórka to tylko uzupełnienie. Przede wszystkim obudowa uniemożliwia zanieczyszczeniom dostanie się do układu wodnego (choć w praktyce jest to trudne z uwagi na obecność złącza studziennego), jak również do podzespołów umieszczonych pod ziemią. Jeżeli do magazynowania czerpanej wody wykorzystuje się kapsułę podziemną, to dodatkowo stosuje się drugą obudowę – pierwsza chroni odwiert studzienny, natomiast druga dostęp do kapsuły ze zbiornikiem przeponowym i urządzeniami hydraulicznymi.

Co ważne, obudowa jest bardzo dobrym sposobem na osłonięcie instalacji wodnej przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi, a w szczególności mrozem i napływem zanieczyszczeń wraz z wodami powierzchniowymi. O ile sama studnia głębinowa, ze względu na dużą głębokość oraz izolację jest odporna na zamarzanie, o tyle jej elementy znajdujące się przy powierzchni gruntu niekoniecznie, zwłaszcza podczas silnych mrozów. Dlatego tak ważny jest prawidłowy montaż dwóch elementów, tj. złącza studziennego i obudowy zewnętrznej.

W przypadku studni kopanych obudowa zwykle jest znacznie większa, ponieważ betonowe kręgi o dużej średnicy wymagają solidnego zabezpieczenia otworu studziennego przed wpadnięciem oraz przedostawaniem się zanieczyszczeń. Stąd też wykonuje się różnego rodzaju daszki, kraty i klapy oraz inne elementy ochronne. Z kolei w studni głębinowej otwór jest znacznie mniejszy (średnica zwykle nie przekracza 200 mm), więc i obudowa nie musi być aż tak duża. W związku z tym bardzo dobrze sprawdzą się tutaj kompaktowe rozwiązania, które nie tylko zapewnią ochronę przed warunkami atmosferycznymi, ale także wkomponują się w otoczenie, stanowiąc harmonijną całość. Podobnie wygląda to przy zabezpieczeniu wejścia do kapsuły ze zbiornikiem przeponowym, jednak w tym przypadku może to być szczelna betonowa pokrywa lub dodatkowo ozdobna obudowa. Ważne natomiast, aby były to konstrukcje umożliwiające dokonanie okresowej kontroli i konserwacji zarówno studni, jak i kapsuły. Bardzo częstym widokiem jest również rozwiązanie ekonomiczne w postaci okrągłego dekla wykonanego z tworzywa sztucznego, który zapewnia minimum ochrony w lokalizacjach o łagodniejszym klimacie.

O tym, jak ważne jest zabezpieczenie studni głębinowej przed narażeniem na potencjalne zanieczyszczenia oraz uszkodzenia, można przekonać się, czytając przepisy dotyczące zachowania odległości i warunków sanitarnych. Więcej informacji z zakresu wymagań prawnych znajduje się w naszym poradniku – tutaj. Dodatkowo o samej ochronie studni głębinowej przed zanieczyszczeniami można przeczytać w jednym z wcześniejszych wpisów.

Etapy wykonania obudowy studni głębinowej

Decyzja o wyborze danego rozwiązania w zakresie obudowy studni głębinowej należy do klienta, ale może też być skonsultowana z wykonawcą, który pomoże dobrać optymalne rozwiązanie w danych warunkach terenowych. Jednak w większości przypadków dostępne na rynku obudowy spełniają podstawowe standardy ochronne i dekoracyjne. Podobnie jak dla studni kopanych, można wybierać spośród takich materiałów jak drewno, beton, kompozyty czy tworzywa sztuczne. Bardzo ciekawym przykładem wykonania obudowy jest technika murarska, dzięki czemu osłona wyróżnia się trwałością, stabilnością oraz wysokimi walorami dekoracyjnymi.

  • Podłoże – niezależnie od wyboru rodzaju obudowy, każda z nich powinna być posadowiona na stabilnym podłożu, najlepiej betonowym i przytwierdzonym do niego. Co istotne, samą płytę warto osadzić nieco wyżej niż poziom gruntu, aby zapobiec dostawaniu się wód powierzchniowych w pobliże włazu. Oprócz tego teren w pobliżu studni czy kapsuły warto oczyścić ze zbędnych nasadzeń, które w przyszłości mogłyby utrudnić koszenie trawy, odśnieżanie czy podjęcie czynności inspekcyjnych.
  • Wybór obudowy – kolejnym krokiem jest wybór samej konstrukcji, powinna być trwała i należycie chronić dostęp do studni czy kapsuły. To szczególnie ważne ze względu na bezpieczeństwo dzieci oraz zwierząt.
  • Montaż – zdecydowaną większość obudów można zamontować samodzielnie, jednak są i takie, które wymagają pomocy fachowca, np. murowane czy drewniane.
  • Bezpieczeństwo – otwór do studni lub kapsuły powinien być szczelnie zamknięty (poza odpowietrznikiem!), stanowiąc tym samym ochronę przed zanieczyszczeniami, zwierzętami, dziećmi i niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Oczywiście jego otworzenie powinno być możliwe w celu wykonania okresowej kontroli i konserwacji.
  • Konserwacja – w przypadku konstrukcji drewnianych, materiał budulcowy należy wysuszyć, zaimpregnować oraz pomalować; natomiast kiedy mowa o murowaniu, trzeba zadbać o solidną zaprawę oraz dobrej jakości materiał (kamień, cegła itd.), a wszelkie ubytki czy szczeliny niezwłocznie uzupełniać; natomiast tworzywa sztuczne należy sprawdzać pod kątem szkodliwego wpływu mrozu i promieniowania UV – w razie zużycia wymienić.

Obudowa studni głębinowej – jak uniknąć błędów?

Realizacja każdego przedsięwzięcia wiąże się z rynkiem popełnienia błędów czy zakupem wadliwych materiałów lub komponentów. Aby się przed tym ustrzec, należy podejmować współpracę ze sprawdzonym wykonawcą posiadającym doświadczenie w danej technologii oraz wybierać produkty wysokiej jakości dostępne u autoryzowanych dystrybutorów udzielających gwarancji.

Decydując się na własne ujęcie wody, warto na bieżąco kontrolować postęp i jakość prac. A szczególną uwagę zwracać na szczelność obudowy (brak ubytków, pęknięć, dziur) oraz prawidłową izolację (dającą ochronę termiczną do co najmniej -30°C).

Również klasa materiałów jest istotna – np. źle przechowywane drewno pełne sęków, narażone na wilgoć i rozwój grzybów pomimo naniesienia impregnatu i lakieru może bardzo szybko zgnić lub zostać uszkodzone. W efekcie nie będzie nadawać się do wykonania z niego solidnej obudowy.

Podsumowanie

Obudowanie studni głębinowej jest bardzo podobne do tego spotykanego w tradycyjnych studniach kopanych. W obu rodzajach kluczowe jest zapewnienie niezbędnej ochrony wejścia do studni i urządzeń hydraulicznych, które mogą być narażone na czynniki zewnętrzne jak np.: mróz, przenikanie wód powierzchniowych i zanieczyszczeń, szkodliwa działalność zwierząt. Studnia głębinowa często wymaga nie tylko obudowy dla odwiertu studziennego, ale również dla przygruntowej kapsuły ze zbiornikiem przeponowym, dlatego mogą być potrzebne dwa zabezpieczenia. Standardową obudową przeznaczoną dla studni głębinowej (oraz kapsuły) jest dekiel z tworzywa sztucznego lub betonu, który zapewnia szczelność, ochronę przed mrozem i pozwala na okresową kontrolę i konserwację instalacji. Można też zlecić wykonanie dekoracyjnych obudów z drewna, kamienia czy kompozytu. To rozwiązania droższe i czasochłonne, ale jednocześnie wzbogacające estetykę otoczenia.