Użytkowanie własnej studni głębinowej o nie tylko szereg zalet i korzyści, ale także pewne kwestie, od których zależy powodzenie inwestycji. Świadomość tego faktu powinien mieć zarówno wykonawca, jak i przyszły użytkownik studni i instalacji. Brak odpowiedniego zabezpieczenia przed różnego rodzaju zanieczyszczeniami może mieć bardzo negatywny wpływ nie tylko na stan urządzeń znajdujących się w studni, ale również na jakość czerpanej z niej wody. Jak temu zaradzić i co zrobić, aby istotnie zredukować ryzyko powstawania zanieczyszczeń w studni głębinowej?

Prace wiertnicze i wykończeniowe a zabezpieczenie

Decyzja o budowie studni zwykle nie zapada w ciągu kilka minut, ale przeważnie jest poprzedzona konsultacjami z fachowcami oraz dokładną analizą i zestawieniem wszystkich „za” i „przeciw”. Takie podejście wydaje się być racjonalne dla każdego świadomego inwestora. Jednak należy pamiętać, że o ile posiadanie studni głębinowej i jej zasadność ekonomiczna jest ważna, o tyle skupienie na technicznych detalach i wszelkich zabezpieczeniach to druga nie mniej istotna sprawa. A do tych technicznych niuansów zalicza się przede wszystkim rzetelna ochrona studni na styku z powierzchnią ziemi. Oczywiście nie ujmując przy tym profesjonalnemu wykonaniu samego odwiertu, jak i instalacji doprowadzającej wodę do budynku.

Mowa przede wszystkim o dedykowanej rurze osłonowej (stalowy konduktor) pełniącej funkcję solidnego uszczelnienia i lepszego zabezpieczenia górnej części studni przed przepuszczaniem wody, a wraz z nią innych zanieczyszczeń. Oprócz niej, niezbędne jest zastosowanie dodatkowego uszczelnienia polimerowego, które umieszcza się w przestrzeniach międzyrurowych. Ponadto kolejnym zabezpieczeniem studni głębinowej będzie wykończenie jej przy pomocy studzienki rewizyjnej, której zadanie polega na zapewnieniu szczelności niezależnie od warunków pogodowych.

Nie można zapomnieć o złączu studziennym pozwalającym zachować pełną szczelność studni głębinowej. Dlaczego jest ono tak istotne? Stanowi szczelne zwieńczenie odwiertu i całej instalacji podziemnej mającej kontakt z powierzchnią ziemi. Aby zdać sobie sprawę z zabezpieczeń występujących w studni głębinowej wcześniej należy prześledzić, jak wykonywany jest sam odwiert.

Wybór metody wiertniczej i ochrona studni

Na terenach górskich i podgórskich oraz wszędzie tam, gdzie wykonawca ma do czynienia z trudnymi warunkami geologicznymi w postaci twardego podłoża skalnego, jedyną skuteczną metodą wiertniczą jest metoda udarowo-obrotowa. Więcej o metodach wiertniczych studni głębinowych można przeczytać tutaj. To rozwiązanie zaawansowane technicznie wymagające wiedzy i umiejętności ze względu na nieco wyższą trudność prowadzonych prac, bowiem jest to cena za wysoką jakość odwiertu i jego żywotność szacowaną na dekady. Dzięki jednoczesnej pracy wiertnicy hydraulicznej i młota wgłębnego można przebić się przez najtwardsze podłoże bez masowego niszczenia otaczających struktur geologicznych, co podnosi bezpieczeństwo i jakość odwiertu. Do tego dochodzi praca z systemem Odex 180, czyli systematyczne wwiercanie i spoinowanie stalowych rur osłonowych, a następnie wiercenie zasadnicze przy użyciu dolnego młota Dhd 350 o średnicy 150 mm.

Po osiągnięciu docelowego zasobu wód podziemnych, układa się atestowaną rurę magazynową skręcaną gwintowaną, która ma bezpośredni kontakt z wodą pitną. Ale zanim woda zostanie dostarczona na powierzchnię, przechodzi naturalne filtrowanie poprzez umieszczenie drobnego kruszywa krzemowego, a sam odwiert zostaje uszczelniony w zabiegu tzw. iniekcji studni przy użyciu izolatu rozprężnego Compactonitowego. W efekcie rura mająca kontakt z wodą pitną zostaje szczelnie odseparowana od pierścienia rury zewnętrznych (osłonowej).

Taka metoda prac oznacza, że kluczowe elementy studni głębinowej dostarczające wodę pitną i znajdujące się pod powierzchnią ziemi są chronione przed kontaktem z napływającymi (zwłaszcza w górnych warstwach) zanieczyszczonymi wodami nawierzchniowymi oraz luźnym materiałem skalnym czy piaskiem. Jednak jak w przypadku każdej studni głębinowej, występuje ryzyko pojawienia się kurzawki, czyli mieszaniny wody i bardzo drobnego piasku, która zamula studnię oraz działa niszcząco, m.in. na pompę główną i zawór zwrotny. A w tym artykule można znaleźć informacje na temat zjawiska kurzawki w studni głębinowej i jej wpływu na instalację.

Prawidłowe czynności wykończeniowe studni są równie ważne

Posiadając podziemne zabezpieczenia rurowe, izolatowe i filtracyjne, można przejść do kwestii ostatniej, czyli wykończenia studni głębinowej, która polega na właściwym uszczelnieniu szybu studziennego. W jakim celu należy to zrobić? Po pierwsze ze względów bezpieczeństwa, ponieważ niezabezpieczenie (zwykle kilkudziesięciometrowej) dziury w ziemi może stanowić poważne zagrożenie dla ludzi i zwierząt. Poza tym, brak osłony naraża wodę pitną na kontakt z różnego rodzaju zanieczyszczeniami występującymi na powierzchni ziemi i krążącymi w powietrzu. Mogą to być np.:

  • kamienie i piasek;
  • zanieczyszczone wody opadowe;
  • małe zwierzęta (w tym gryzonie);
  • masa organiczna (trawa, liście, igły, szyszki, gałązki);
  • pyły z pobliskich zakładów produkcyjnych i rzemieślniczych;
  • unoszące się w powietrzu aerozole środków ochrony roślin lub nawozy.

W związku powyższym, dobrą osłoną będzie nie tylko wspomniany stalowy konduktor (rura osłonowa) z międzyrurowym wypełnienie polimerem i studzienką rewizyjną, ale także profesjonalne złącze studzienne zastępujące popularne na rynku głowice. Tego typu złącze pozwala zachować pełną szczelność w przeciwieństwie do zawodnej głowicy.

Poszczególni producenci i dystrybutorzy sprzętu hydraulicznego i hydrotechnicznego mogą oferować mniej lub bardziej zaawansowane rozwiązania, dlatego sytuacją optymalną będzie ta, kiedy to wykonawca dobierze złącze studzienne właściwe dla danego typu studni. Co ważne, cena złącza to zaledwie ułamek kosztów inwestycji (ok. 1-2%), więc nie warto oszczędzać na tak istotnym elemencie. Ponadto można zaopatrzyć się w dekoracyjną obudowę studni głębinowej, która nie tylko, podniesie walory estetyczne ogrodu, ale także będzie stanowić dodatkowe zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami

Podsumowanie

Studnia głębinowa z jednej strony pozwala pozyskiwać wodę pitną z własnego źródła, ale z drugiej wymaga dobrego przygotowania, zanim pozyskana z niej woda zostanie spożyta przez człowieka. Zabezpieczenie studni przed wszelkiego rodzaju zanieczyszczeniami stosuje się już na etapie prac wiertniczych – system Odex 180 z rurą osłonową, izolat Compactonitowy, rura magazynowa, filtrowanie kruszywem krzemowym. A następnie przy czynnościach wykończeniowych poprzez dodanie stalowego konduktora uszczelnionego polimerowo wraz ze studzienką rewizyjną oraz złączem studziennym i ewentualnie ozdobnej obudowy. Wówczas wszelkie zanieczyszczenia w postaci wód opadowych, masy organicznej, działalności zwierząt i różnego pochodzenia części lotnych (np. przemysł, rolnictwo), nie będą miały wpływu na czystość pozyskanej wody i sprawność instalacji.